Nieuws · Gemeenten en Rijk

185 miljoen aan Microsoft, en weer een Citrix-lek. Heb jij een plan B?

Twee berichten in één week. Los van elkaar gaan ze over geld en over beveiliging. Samen gaan ze over dezelfde vraag: kun je nog weg bij je leveranciers?

185 miljoen euro, en soms geschat

Nederlandse gemeenten gaven vorig jaar zo'n 185 miljoen euro uit aan Microsoft. Dat blijkt uit onderzoek van het AD en Binnenlands Bestuur. Amsterdam betaalde het meest, 20 miljoen euro, gevolgd door Den Haag en Rotterdam. Voor de hele overheid schatten experts het bedrag op tot 3 miljard euro per jaar.

Het opvallendste detail: een aantal gemeenten kon nergens vinden hoeveel ze precies betaalden en heeft het bedrag geschat. De VNG erkent dat gemeenten sterk afhankelijk zijn van enkele grote niet-Europese leveranciers, en zegt die afhankelijkheid te willen afbouwen. Het collectieve contract met Microsoft loopt tot 2027.

Opnieuw een lek in Citrix

In dezelfde week moesten overheidsorganisaties en ziekenhuizen systemen uitschakelen na een waarschuwing van het NCSC over kwetsbaarheden in Citrix Netscaler, de software waarmee medewerkers op afstand inloggen. Enkele ziekenhuizen sloten uit voorzorg hun patiëntportalen. Volgens tech-expert Bert Hubert is het ongeveer de zevende keer in vijf jaar dat dit gebeurt. Zijn punt: zolang er geen plan B is, ligt bij elk alarm het werk stil.

"Niet makkelijk, wel mogelijk."

Zo omschrijft Sjoerd Hartold van Binnenlands Bestuur een overstap naar een Europees alternatief.

Wat de wet hier al van je vraagt

Sinds 15 augustus 2026 vraagt de Cyberbeveiligingswet van gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk beleid voor de beveiliging van hun leveranciersketen. De RDI adviseert daarbij per leverancier te bepalen wat het betekent als die wegvalt, en vast te leggen wat er met de gegevens gebeurt bij contracteinde, faillissement of overname. Dat begint bij drie dingen die in deze berichten ontbreken: weten wat je betaalt, weten wanneer het contract afloopt, en weten wat je doet als de leverancier morgen wegvalt.

Check waar je organisatie staat. De gratis scan duurt tien minuten en je hebt er geen account voor nodig.

Bronnen: BNR, Gemeenten nog altijd sterk afhankelijk van Microsoft (29 september 2026) en Nieuwe Citrix-hack bij overheid: hopelijk is dit de druppel (28 september 2026); onderzoek van het AD en Binnenlands Bestuur.

Lees het bericht over Microsoft bij BNR

Lees het bericht over Citrix bij BNR