resultaten fase 1
Het is begonnen. Op meer plekken dan je denkt.
Sleeswijk-Holstein investeert €9 miljoen in de migratie en verwacht jaarlijks ruim €15 miljoen aan licentiekosten te besparen. Daarmee is de investering in minder dan een jaar terugverdiend. Frankrijk zet 2,5 miljoen ambtenaren over naar Linux. Ook in Nederland komt het op gang: de Rijksuniversiteit Groningen wil in 2030 los zijn van Big Tech en werkt daarbij samen met andere kennisinstellingen in het Noorden.
Wat begon als een zoektocht naar de katalysator om de transitie te versnellen, is in mijn ervaring veranderd. De versnelling is begonnen. Nu gaat het erom dat we 'm praktisch ondersteunen en richting geven. Daar kan Will Switch in helpen: mensen en middelen aan elkaar koppelen, en de echte vragen op tafel krijgen.
In de gesprekken die ik tot nu toe voer, valt me iets op. De voorbeelden die er zijn, Sleeswijk-Holstein bijvoorbeeld, zijn nauwelijks bekend bij Nederlandse gemeenten. En als ik leveranciers spreek, blijkt vaak iets anders dan ik dacht: Big Tech praat met directie en bestuur, terwijl alternatieven het gesprek voeren met IT. Zelfde techniek, totaal andere weg naar een handtekening.
nieuw
00
185 miljoen aan Microsoft. Zevende Citrix-lek in vijf jaar.
Gemeenten weten soms niet eens wat ze aan hun grootste leverancier betalen. En bij elk lek gaat het licht uit. Twee berichten in één week, en één vraag.
Lees het nieuws
nieuw
00
Gemeenten, provincies en waterschappen wel. Veiligheidsregio's niet.
Voor wie geldt de Cyberbeveiligingswet eigenlijk? Het lijstje, met de uitzonderingen. En waarom buiten de wet vallen niet betekent dat je buiten het risico valt.
Bekijk het lijstje
00
Sinds 15 augustus is je bestuur verantwoordelijk voor je leveranciers.
De Cyberbeveiligingswet is in werking. Voor gemeenten, waterschappen en provincies verandert vooral een ding: ketenrisico is geen IT-onderwerp meer maar een bestuurlijke verplichting.
Lees wat het betekent
00
Vanaf 12 januari mag je cloudleverancier niets meer rekenen als je vertrekt.
De Data Act geeft je als cloudklant het recht om binnen dertig dagen over te stappen, ook naar eigen infrastructuur. Bijna niemand kent het. En het geldt ook voor lopende contracten.
Lees wat het betekent
nieuw
00
Een exitplan per clouddienst. Ook als die dienst morgen wegvalt.
Sinds 3 juli 2026 geldt een herzien cloudbeleid voor de rijksoverheid, met een overgangstermijn tot medio 2030. Zonder extra budget. En het kabinet wil met de medeoverheden naar één overheidsbreed beleid.
Lees wat het betekent
00
Frankrijk zet de klok. Nederland ook, maar zonder geld.
Frankrijk haalt Windows van 2,5 miljoen overheidscomputers. En sinds juli heeft ook Nederland een termijn: vier jaar om het cloudgebruik op orde te krijgen, zonder extra budget.
Lees het nieuws
00
18 miljard aan pleisters. Het algoritme blijft.
Meta schikt voor 18 miljard dollar en belooft tieners nachtsloten en tijdslimieten. Maar de eindeloze scroll en het verdienmodel blijven staan. Symptoombestrijding, geen structuur.
Lees het nieuws
00
Twee deelstaten, één soeverein platform.
Mecklenburg-Vorpommern vervangt SharePoint door Nextcloud en sluit aan bij buurstaat Sleeswijk-Holstein. Geen los eiland erbij, maar een gedeelde basis.
Lees het nieuws
00
Belastingdienst zet uitrol Microsoft 365 in de pauzestand.
Een vernietigend advies over vendor lock-in en het ontbreken van een realistische exitstrategie. De grootste IT-organisatie van het Rijk gaat het on-premises-scenario uitwerken.
Lees het nieuws
00
Het Rijk bouwt een eigen soevereine cloud. Op open source.
Het kabinet kiest het meest vergaande scenario: een nieuwe overheidscloud in eigen datacenters, met een technische basis van open source om lock-in te beperken.
Lees het nieuws
00
Rechter legt 3,3 miljard aan IT-aanbestedingen stil.
Twee grote inkooptrajecten voor onder meer Microsoft en Oracle werden gestaakt. De Kamer vroeg meteen door: waarom een merknaam uitvragen in plaats van functionele eisen?
Lees het nieuws
00
Migreer niet alles. Ruim eerst op.
Vierhonderd viewers in de lucht, vijftig echt in gebruik. De grootste valkuil is alles 1-op-1 willen overzetten, inclusief de wildgroei.
Lees het inzicht
00
Open source verliest de aanbesteding. Dat hoeft niet.
Het beleid bestaat al sinds 2007: bij gelijke geschiktheid gaat de voorkeur naar open source. De praktijk hapert, vooral door onbekendheid bij inkoop.
Lees het inzicht
00
Zeventien organisaties, één open platform.
In Groningen delen overheden en waterschappen hun data via een federatief, open source platform. Van overheden, door overheden.
Lees de case
00
Bavaria zegt miljardencontract met Microsoft op.
De grootste Duitse deelstaat kiest voor een soevereine, open source werkplek. Reden: dataprivacy, prijsstijgingen en het risico van een kill switch.
Lees het nieuws
00
SURF is zelf proefkonijn.
De IT-coöperatie van het hoger onderwijs zette zijn eigen diensten over naar het open source Nextcloud. Niet als test op afstand, maar om leden te laten zien dat het kan.
Lees de case
00
Schaal op wat al werkt, niet alles tegelijk.
"Het kabinet denkt dat je de hele overheid meteen moet aanpakken. Dat kan niet. Schaal op wat werkt, bij de koplopers van de VNG en de Tweede Kamer zelf."- Barbara Kathmann · Tweede Kamer
00
Van afhankelijkheid naar autonomie: 30.000 ambtenaren gingen voor.
"Jetzt können wir auch bei der E-Mail-Kommunikation sagen: Mission erfüllt."- Dirk Schrödter
na migratie van Exchange/Outlook naar Open-Xchange en Thunderbird in Sleeswijk-Holstein
00
Losweken begint met zelfvertrouwen.
De Rijksuniversiteit Groningen wil zich in 2030 hebben losgemaakt van Google, Microsoft, Meta en Amazon. De roadmap ontstond na workshops en gesprekken binnen de eigen organisatie, samen met andere kennisinstellingen in het Noorden.
"We moeten ook een beetje zelfverzekerd zijn."- Rijksuniversiteit Groningen
00
97.000 werkplekken. Geen pilot.
De Franse Gendarmerie stapte al jaren geleden over op Ubuntu. Geen experiment, maar een organisatie met bijna 100.000 werkplekken. De aanleiding? Meer controle over de eigen digitale omgeving.
"The main goals were to gain greater independence and flexibility."- Franse Gendarmerie
00
Digitale afhankelijkheid is een beleidsvraag.
Frankrijk vraagt ministeries actief om afhankelijkheden van niet-Europese technologie terug te dringen. Niet vanuit nostalgie, maar vanuit strategische autonomie.
"Eliminate extra-European digital dependencies."- DINUM · Franse overheid
00
Open source als standaard.
De Europese Commissie gebruikt open source niet alleen zelf, maar moedigt het ook actief aan binnen de eigen organisatie en bij lidstaten.
"Whenever equivalent functionality can be achieved, open source should be preferred."- Europese Commissie
00
Publiek geld, publieke code.
Een simpele vraag die steeds vaker gesteld wordt: waarom zouden overheden belastinggeld gebruiken om software te financieren die vervolgens niet opnieuw gebruikt mag worden?
"Public money? Public code."- FSFE · campagne binnen Europa
00
Van voorkeur naar wet.
In Zwitserland is open source voor veel nieuwe overheidssoftware geen ambitie meer. Het is vastgelegd in wetgeving.
"Software developed by or for public authorities shall be published as Open Source Software."- Zwitserse EMBAG-wet
00
Skin in the game maakt het verschil.
"Het veranderde pas toen teammanagers zelf verantwoordelijk werden gemaakt voor de transitie."
